19 września 2020r. weszła w życie nowelizacja prawa budowlanego
wprowadzająca m.in. uproszczoną legalizację niektórych samowoli
budowlanych – mających ponad 20 lat. Ich legalizacja będzie możliwa nawet,
jeżeli budowla narusza ograniczenia wynikające z innych ustaw, czy planów
zagospodarowania przestrzennego. Dzięki kampanii społecznej PZD, w którą
zaangażowały się ogrody i indywidualni działkowcy, nowe przepisy nie objęły
samowoli na terenach ROD. Wybudowany na działce budynek przekraczający
gabaryty altany działkowej (35 m2 powierzchni zabudowy i 5 m wysokości)
pozostaje samowolą podlegającą rozbiórce.
Samowole budowlane na terenie ROD będą traktowane na dotychczasowych
zasadach. Ustawodawca uwzględnił argument działkowców, że w realiach
ogrodów, dopuszczenie ich legalizacji oznacza promowanie interesów łamiących
prawo kosztem społeczności działkowej. Nie bez znaczenia był również fakt, iż
w wielu przypadkach ROD informowały nadzór budowlany o samowoli, a ten
pozostawał bierny. Zatem skutki zaniechań urzędów przerzucano by na
działkowców.
Utrzymanie dotychczasowych reguł chroni integralność ROD, jako terenów
zielonych służących prowadzeniu upraw i rekreacji. Zapobiegnie też narastaniu
konfliktów. Wieloletnie doświadczenia wskazują bowiem, że samowole
budowlane nierozłącznie wiążą się z nielegalnym wykorzystywaniem działek na
cele mieszkalne, a nawet działalność gospodarczą, co zakłóca funkcjonowanie
ogrodów i jest źródłem sporów w społecznościach ogrodowych.